DNS sunucusu nasıl değiştirilir? 1.1.1.1, 8.8.8.8 ve 9.9.9.9
Bilgisayarınız ya da modeminiz bir alan adını IP adresine çevirirken varsayılan olarak internet sağlayıcınızın DNS sunucusunu kullanır. Bu sunucuyu değiştirmek bazen hızı, güvenilirliği ya da gizliliği iyileştirir. DNS'in temelleri için DNS nedir yazısına bakabilirsiniz.
Neden değiştirilir?
- Sağlayıcının DNS sunucusu yavaş ya da kararsızsa.
- Bazı alan adları çözülmüyor, ama başka bir DNS ile çözülüyorsa.
- Daha hızlı ya da daha gizlilik odaklı bir hizmeti tercih ediyorsanız.
Yaygın genel DNS hizmetleri
| Hizmet | IPv4 | IPv6 |
|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1, 1.0.0.1 | 2606:4700:4700::1111, 2606:4700:4700::1001 |
| 8.8.8.8, 8.8.4.4 | 2001:4860:4860::8888, 2001:4860:4860::8844 | |
| Quad9 | 9.9.9.9, 149.112.112.112 | 2620:fe::fe, 2620:fe::9 |
Her hizmetin iki adresi vardır: biri birincil, diğeri yedektir. Quad9 bilinen zararlı alan adlarını engelleyen bir filtre uygular, diğer ikisi varsayılan olarak filtre uygulamaz.
Bir cihazda değiştirmek
Menü adları sürüme göre değişebilir, genel yol şöyledir:
- Windows 11: Ayarlar, Ağ ve İnternet, bağlı olduğunuz Wi-Fi ya da Ethernet, donanım özellikleri, DNS sunucusu ataması, Düzenle. Elle seçeneğini açıp IPv4'ü etkinleştirin ve adresleri yazın.
- macOS: Sistem Ayarları, Ağ, bağlantınız, Ayrıntılar, DNS. Artı düğmesiyle adresleri ekleyin.
- Android ve iOS: Wi-Fi ağınızın ayrıntılarından DNS ayarını elle yapabilirsiniz. Android'in "Özel DNS" ayarı ise DNS over TLS için bir ana makine adı ister, örneğin
one.one.one.oneya dadns.google.
Tüm ağ için modemde değiştirmek
Modemin yönetim sayfasında (çoğunlukla 192.168.1.1 ya da 192.168.0.1) DNS ayarı bulunabilir. Burada yapılan değişiklik ağdaki tüm cihazları etkiler. Bazı sağlayıcıların verdiği modemler bu ayarı kilitler, o zaman cihaz bazında değiştirmeniz gerekir.
Değişikliği doğrulamak
Ayarı yaptıktan sonra bir siteyi açmayı deneyin. Emin olmak için komut satırında nslookup example.com yazın. Çıktının başında kullanılan DNS sunucusunun adresi görünür.
Neden DNS sunucusunu değiştirmek isteyebilirsiniz?
- Hız ve kararlılık: Sağlayıcının çözümleyicisi yavaş ya da sık sık yanıtsız kalıyorsa.
- Gizlilik tercihi: Sorgularınızı kimin gördüğünü seçmek ve şifreli DNS kullanmak için.
- Kötü amaçlı alan adlarını engelleme: 9.9.9.9 (Quad9) ve 1.1.1.2 (Cloudflare, kötü amaçlı filtreli) bilinen zararlı alan adlarını engeller.
- Aile filtresi: 1.1.1.3 yetişkin içeriği de engeller.
- Sorun giderme: Bir site açılmıyorsa sorunun DNS'ten mi geldiğini anlamak için.
Telefonda ve bilgisayarda adımlar
Windows
Ayarlar → Ağ ve internet → Wi-Fi (ya da Ethernet) → bağlı olduğunuz ağın özellikleri → DNS sunucusu ataması → Düzenle. "El ile" seçip IPv4'ü açın ve tercih ettiğiniz ile alternatif DNS adreslerini girin. Windows 11'de burada ayrıca "DNS over HTTPS" seçeneği de bulunur.
macOS
Sistem Ayarları → Ağ → bağlı olduğunuz ağ → Ayrıntılar → DNS. Artı düğmesiyle sunucu adreslerini ekleyin, eski olanları listeden çıkarın.
Android
Ayarlar → Ağ ve internet → Özel DNS. "Özel DNS sağlayıcısı ana makine adı" seçeneğini seçip örneğin dns.google, one.one.one.one ya da dns.quad9.net yazın. Bu ayar şifreli DNS (DoT) kullanır ve hem Wi-Fi'da hem mobil veride çalışır. Menü adları üreticiye göre biraz değişebilir.
iPhone ve iPad
Ayarlar → Wi-Fi → ağınızın yanındaki bilgi düğmesi → DNS'i Yapılandır → El ile. Bu ayar yalnızca o Wi-Fi ağı için geçerlidir. Tüm ağlarda geçerli olması için bir DNS profili kurmak gerekir. Profili yalnızca güvendiğiniz bir kaynaktan kurun.
Modem düzeyinde
Modem arayüzünde (genellikle 192.168.1.1) WAN ya da DHCP ayarlarında DNS sunucularını değiştirirseniz evdeki bütün cihazlar bunu kullanır. Bazı sağlayıcı modemlerinde bu alan kilitlidir. O zaman cihaz başına ayar yapmak gerekir.
Adres listesi
| Hizmet | IPv4 | IPv6 |
|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1 / 1.0.0.1 | 2606:4700:4700::1111 / ::1001 |
| Google Public DNS | 8.8.8.8 / 8.8.4.4 | 2001:4860:4860::8888 / ::8844 |
| Quad9 | 9.9.9.9 / 149.112.112.112 | 2620:fe::fe / 2620:fe::9 |
Bu adresler sağlayıcılar tarafından zamanla değiştirilebilir. Ayarlamadan önce hizmetin resmî sayfasından doğrulamanız iyi olur.
Değişiklikten sonra önbelleği temizleyin
# Windows
ipconfig /flushdns
# macOS
sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder
# Linux (systemd-resolved)
resolvectl flush-caches
Tarayıcıların da kendi DNS önbelleği vardır. Tarayıcıyı tamamen kapatıp açmak çoğu zaman yeterlidir.
Doğrulama
Yeni sunucunun kullanıldığını görmek için nslookup example.com komutunun çıktısındaki "Server" satırına bakın. Gelişmiş testler için sağlayıcıların kendi test sayfaları vardır (örneğin Cloudflare'ın 1.1.1.1/help sayfası). VPN kullanıyorsanız VPN uygulaması kendi DNS'ini zorlayabilir ve sizin ayarınızı yok sayabilir, bu da bir sızıntı testi için önemli bir ayrıntıdır.
Gizlilik dengesi
DNS sunucunuzu değiştirmek, sorgularınızı sağlayıcıdan başka bir şirkete taşımak demektir. Hepsi kayıt politikalarını açıklar, ama bunlar şirketlerin kendi beyanlarıdır. Sağlayıcınızın çözümleyicisi sizi zaten tanıyan taraftır, harici bir çözümleyici ise sizi yalnızca IP adresinizle görür. Hangisine güveneceğiniz kişisel bir karardır. DNS değişikliği, sitelerin gördüğü IP adresinizi ya da konumunuzu değiştirmez.
Sık sorulan sorular
Engellenen siteler DNS değiştirince açılır mı?
Engelleme yöntemine bağlıdır. Yalnızca DNS düzeyinde yapılan engeller aşılabilir, ama bu yaygın bir kural değildir ve engellenen içeriğe erişmenin yasal sonuçları ülkeye göre değişir. Bu yazının amacı erişim kısıtlamalarını aşmak değil, ağ ayarlarını anlamaktır.
Birden fazla DNS adresi girmem gerekir mi?
Hayır, ama ikincil adres önerilir. Birincil adres yanıt vermezse cihaz ikinciye geçer.
Nelere dikkat etmeli?
- Genel bir DNS hizmeti seçmek, sorguladığınız alan adlarını o hizmetin görebileceği anlamına gelir. Bu bir gizlilik tercihidir, hizmetin politikasını okuyun.
- DNS sunucusunu değiştirmek IP adresinizi değiştirmez ve sizi anonim yapmaz.
- Bir alan adı çözülmüyorsa sorun her zaman DNS'ten kaynaklanmaz. Sorunu ayırt etmek için ping ve traceroute yazısındaki sırayı izleyebilirsiniz.