CGNAT nedir? IP adresim neden başkalarıyla paylaşılıyor?
IPv4 adresleri tükendiği için birçok internet sağlayıcı, aynı genel IP adresini birçok müşteriye birden vermektedir. Buna CGNAT (Carrier-Grade NAT, taşıyıcı sınıfı NAT) denir. Mobil ağlarda çok yaygındır, bazı ev bağlantılarında da görülür.
Normal NAT ile farkı
Evinizdeki modem zaten bir NAT yapar: ev cihazlarının özel adreslerini tek bir genel adrese çevirir. CGNAT'ta bir NAT katmanı daha eklenir. Modeminiz özel bir adres alır ve sağlayıcının büyük NAT cihazı birçok müşterinin trafiğini ortak bir genel adresten çıkarır. Böylece sizin ve komşularınızın modemi internete aynı genel adresle görünebilir.
Paylaşımlı adres olup olmadığını nasıl anlarsınız?
- Modemin yönetim sayfasına girin ve "WAN IP" ya da "internet IP" adresine bakın.
- Ana sayfamızda görünen genel IP adresiyle karşılaştırın.
- İki adres farklıysa büyük ihtimalle CGNAT arkasındasınızdır. Modemdeki adres
100.64.0.0/10aralığındaysa (yani100.64.ile100.127.arasında başlıyorsa) bu kesindir, çünkü bu aralık sağlayıcıların paylaşımlı kullanımı için ayrılmıştır.
Neden önemlidir?
- Port yönlendirme çalışmaz. Dışarıdan gelen bağlantılar sizin modeminize değil, ortak adrese ulaşır. Evdeki bir sunucuya, kameraya ya da oyun sunucusuna dışarıdan erişemezsiniz.
- Bazı oyunlar ve eşler arası uygulamalar kısıtlı çalışır. Bağlantı kurmakta zorlanabilir ya da "kısıtlı NAT" uyarısı verebilir.
- IP tabanlı kısıtlamalar başkalarını da etkileyebilir. Aynı adresi paylaşan birinin davranışı yüzünden bir site adresi kısıtlayabilir.
- Konum bilgisi daha belirsizdir. Aynı adres geniş bir bölgedeki kullanıcılara hizmet verebilir. Ayrıntılar için IP konum doğruluğu yazısına bakın.
CGNAT neden var?
IPv4 adres havuzu yıllar önce bölgesel kuruluşlarda tükenmeye başladı. Sağlayıcılar yeni abonelere vermek için yeterli adres bulamayınca, bir genel adresi birden çok aboneye aynı anda paylaştırmaya başladı. Evinizdeki NAT'a ek olarak sağlayıcının tarafında da ikinci bir NAT katmanı çalışır. Mobil operatörler bunu uzun zamandır kullanır, birçok sabit hat sağlayıcısı da kullanıyor.
CGNAT'ı nasıl anlarsınız?
- Modem arayüzünüze girin ve WAN (internet) tarafında modemin aldığı adresi bulun.
- Aynı anda ana sayfadaki genel IP adresinize bakın.
- İkisi aynıysa CGNAT yoktur. Farklıysa ve modemin adresi
100.64.0.0ile100.127.255.255arasındaysa (yani 100.64.0.0/10) kesin olarak CGNAT vardır. Özel aralıklardan biriyse (10.x, 172.16-31.x, 192.168.x) de büyük olasılıkla sağlayıcı katmanlı NAT kullanıyordur.
100.64.0.0/10 bloğu, RFC 6598 ile tam olarak sağlayıcıların bu amaçla kullanması için ayrılmıştır. Bu aralıkta bir WAN adresi görmek net bir işarettir. Aralıkların açıklaması CIDR yazısında var.
CGNAT'ın sonuçları
- Dışarıdan bağlantı kabul edememe: Port yönlendirme, ev sunucusu, kamera erişimi ve uzaktan masaüstü gibi şeyler çalışmaz, çünkü gelen bağlantılar sizin değil sağlayıcının paylaşılan adresine ulaşır.
- Oyun ve P2P sorunları: Konsollarda "NAT türü sıkı" uyarısı, eşler arası bağlantılarda gecikme ve bağlantı kurulamaması görülür.
- Başkasıyla aynı adresi paylaşmak: Aynı adresi kullanan birinin kötü davranışı yüzünden adres bazı sitelerde engellenebilir ya da çok sayıda CAPTCHA çıkabilir.
- Konum yanlışlıkları: Paylaşılan adres sizin şehrinizi değil sağlayıcının havuz konumunu gösterebilir. Ayrıntı için IP konumu yazısına bakın.
- Kayıt tutma ayrıntısı: Bir adresi birçok kişi kullandığı için sağlayıcılar hangi aboneyi tanımlayabilmek adına yalnızca adresi değil kaynak port aralığını da kayıt altına almak zorunda kalır.
CGNAT'tan nasıl kurtulursunuz?
- Sağlayıcıdan genel adres isteyin. Birçok sağlayıcı talep üzerine, bazen ücretli olarak, genel bir IPv4 adresi verir. Hesap sahibi olarak başvurun ve CGNAT arkasında olduğunuzu belirtin.
- IPv6 kullanın. CGNAT yalnızca IPv4 için geçerlidir. Sağlayıcınız IPv6 veriyorsa, modemde açık olduğundan emin olun ve güvenlik duvarında gerekli kuralı tanımlayın. Her cihaz kendi genel IPv6 adresini alır ve CGNAT sorunu ortadan kalkar.
- Ters tünel ya da bulut aracısı kullanın. Evdeki servise doğrudan değil, internetteki bir sunucu üzerinden erişen WireGuard tabanlı tüneller ya da tünel hizmetleri CGNAT arkasından da çalışır.
- Gerekirse başka bir sağlayıcıya geçin. Özellikle ev sunucusu ya da uzaktan erişim önemliyse.
VPN uygulamalarında sağlayıcının verdiği adrese bağlı olarak "port yönlendirme" özelliği sunan hizmetler de vardır, ama bu her sağlayıcıda bulunmaz.
CGNAT güvenlik duvarı yerine geçer mi?
Dışarıdan istenmeyen bağlantılar sizin cihazınıza ulaşamaz, bu yönüyle bir miktar koruma sağlar. Ama bu tasarım gereği bir yan etkidir, güvenlik özelliği değildir. Cihazınızdan çıkan bağlantılar yine zararlı yazılımlara maruz kalabilir. Cihazınızın kendi güvenlik duvarını ve güncellemeleri açık tutmaya devam edin.
Sık sorulan sorular
IP adresim neden "başka bir şehirde" görünüyor?
Genel adres sağlayıcının merkezi bir havuzundan geliyor olabilir ve konum veritabanları o havuzun kayıtlı yerini gösterir. CGNAT'ta bu çok yaygındır.
Mobil veride CGNAT var mı?
Neredeyse her zaman vardır. Mobil operatörler çoğunlukla adresi çok sayıda aboneyle paylaşır ve adres sık sık değişir.
Çözümler
- Sağlayıcınıza genel (public) bir IPv4 adresi talep edin. Bazı sağlayıcılar bunu ücretsiz, bazıları ek ücretle verir.
- Sağlayıcınız IPv6 sunuyorsa IPv6 adresiyle erişim kurabilirsiniz. IPv6'da adresler paylaşılmaz, ancak dışarıdan gelen bağlantılar için güvenlik duvarı ayarını yapmanız gerekir.
- Bir tünel ya da ters proxy hizmeti kullanarak dışarıdan erişimi bir aracı sunucu üzerinden sağlayın.
Bilgisayarınızın hangi IPv4 ve IPv6 adresleriyle göründüğünü ana sayfadan kontrol edebilirsiniz.